Roland LX708 — Opname- & Compositiegids

Praktische referentie gebaseerd op de officiële LX708/LX706/LX705 handleiding (NL, versie 04) en de MIDI Implementation (v1.00, aug 2021).

1. De belangrijkste knoppen voor opname

2. Hoeveel klanken kun je stapelen?

Live op het instrument: maximaal 2.

• Dual Play: twee klanken gestapeld over het hele klavier (bijv. European Grand + SymphonicStr1). Balans instelbaar via Balance (Split, Dual).
• Split Play: twee verschillende klanken links/rechts van een instelbaar splitspunt.

Maar via opnemen kun je verder stapelen:

1. Intern overdubben (SMF/MIDI): neem eerst één hand/part op, en overdub daarna het andere part — zelfs over een interne song heen. Per part kun je een andere (dual-)klanklaag gebruiken. Let op: een part dat al is opgenomen en weer op "knipperend" wordt gezet, wordt overschreven.
2. Audio naar USB-stick: elke pass wordt een WAV (44,1 kHz / 16-bit lineair). Onbeperkt stapelen door passes te exporteren en in Ableton te combineren.
3. Via de DAW (aanbevolen voor producties): LX708 → Rubix22 → Ableton Live. Zo leg je audio én MIDI tegelijk vast en is het aantal lagen onbeperkt. Zie Studio_Routing_Ideeenboard.md.

Tip: audio-opnames kunnen niet in het interne geheugen worden opgeslagen — daarvoor is altijd een USB-stick nodig. Trek de stick nooit uit terwijl de toegangsindicator knippert.

3. Interne opname-workflow (SMF)

1. Kies je klank (en eventueel Dual/Split).
2. Druk op [●] → opname-standby ([▶/■] knippert).
3. Kies met [Part] welk gedeelte je opneemt (Left = linkerhand, Right = rechterhand). Geen keuze = beide op Right.
4. [▶/■] → 1 maat aftellen → opname loopt.
5. Stop met [▶/■]; de song wordt intern opgeslagen en kan naar USB worden gekopieerd (Copy Song in het functiemenu).

Overdubben: selecteer de bestaande song → [●] → ga naar het Overdub-scherm → kies met [Part] het nieuwe part → opnemen. Je kunt ook het tempo van een interne song vastleggen en daaroverheen spelen.

4. Audio-opname naar USB

1. USB-stick in de USB Memory-poort.
2. Klank kiezen.
3. Song-knop ingedrukt houden + draairegelaar → "Audio".
4. [●] → standby, [▶/■] → opname start en wordt automatisch opgeslagen als WAV.

Resultaat is direct bruikbaar in Ableton, voor een cd of online.

5. Klank-features die je mix beïnvloeden

• Ambience Depth (0–10): de ingebouwde ruimte/galm. Voor opnames die je later in Ableton van reverb voorziet: laag zetten (0–2) zodat je "droog" opneemt. Galm wordt niet toegepast op audiobestanden die je afspeelt.
• Key Touch: aanslaggevoeligheid — beïnvloedt de dynamiek van je MIDI-data.
• Headphones 3D Ambience: alleen voor koptelefoonbeleving; staat los van wat er via USB/line uitgaat.
• Volume Limit: handig om clipping te voorkomen bij vaste gain-instelling op de Rubix22.

6. MIDI-feiten (uit de MIDI Implementation)

• Zenden/ontvangen via USB Computer-poort en Bluetooth MIDI (geen klassieke DIN-poorten).
• MIDI-zendkanaal instelbaar (MIDI Transmit Ch.), kanalen 1–16; ontvangt op alle 16 kanalen — de GM2-set is dus multitimbraal via MIDI bespeelbaar vanuit Ableton/Maschine: meerdere GM2-klanken tegelijk op verschillende kanalen, met Bank Select + Program Change.
• Ondersteunt Bank Select (CC0/CC32) + Program Change om alle 324 tones extern op te roepen, plus CC1 modulatie, CC64 sustain, CC66/67 sostenuto/soft.
• Let op: de tone-demo's en interne songs worden niet via USB/Bluetooth MIDI uitgezonden.

7. Genre-tips

Gear-context bij alle tips: LX708 + Rubix22 (2 in / 2 uit) + Maschine MK2 + Ableton Live, 2 microfoons, en akoestische instrumenten in huis: gitaar (jij) en ukelele (Judith).

Elektronisch

Techno / Deephouse

• Neem de LX708 droog op (Ambience 0–1), layer in Ableton met een TR-808/909 groove uit Maschine.
• GM2 TR-808 Tom, Synth Bass 1/2 en ANALOG Set zijn directe knipogen naar Roland's dance-erfgoed.
• Sidechain de piano/pad-laag op de kick; Warm Pad of Sine Pad als sublaag onder stabs.
• Pop EP of FM E.Piano door een chorus + delay = instant deephouse-chord-stabs.

Melodische techno (Tale Of Us / Afterlife-stijl)

• Sine Pad of Bowed Glass als melodische hoofdlaag, octaaf lager dubbelen met Synth Bass 2.
• Speel arpeggio's op de LX708 als MIDI in en kwantiseer naar 1/16; stuur dezelfde MIDI naar een Maschine-pluck én terug naar de piano (GM2 Crystal of Synth Mallet) — twee texturen, één performance.
• Lange spanningsbogen: automatiseer in Ableton een low-pass filter over de gestackte lagen.

Classic house / piano house (90s, "Show Me Love")

• Hét genre voor deze piano: Rock Piano of Bright Upright, korte stabs, beetje los gekwantiseerd.
• In Ableton: transponeer samples van je eigen stabs +5/+7 semitonen voor het klassieke pitched-piano-effect.
• M1-achtig orgel-huis: GM2 Organ 2 of Perc.Organ 1 met release kort.

Lo-fi hiphop / chillhop

• Mellow Upright of Mellow Forte, Ambience laag, opzettelijk niet strak spelen.
• In Ableton/Maschine: pitch-wobble (Wow & Flutter), vinylruis, low-pass rond 8 kHz, mono maken.
• Sample je eigen 4-maats loops in Maschine en chop ze — de LX708 wordt je eigen sample-bibliotheek.
• GM2 Jazz Guitar of echte gitaar (DI in Rubix22) met dezelfde lo-fi behandeling erbovenop.

Synthwave / retrowave

• FM E.Piano + AnalogBrass1/2 + Halo Pad = instant 80s. GM2 Square Lead1 voor melodieën.
• LinnDrum-achtige drums uit Maschine; alles door een lichte chorus.

Ambient / drone

• Sweep Pad, Space Voice, Itopia, Halo Pad met sustainpedaal vastgehouden → opnemen → in Ableton time-stretchen (4x) en reverben = instant drone-bed.
• Neem de pianospeakers op met je 2 mics terwijl je door de kamer loopt voor organische modulatie.

Downtempo / trip-hop

• Vintage EP of 60's EP met veel ruimte, trage BRUSH-achtige drums.
• Echte gitaar met tremolo-effect in Ableton + Tremolo Str. uit GM2 als spookachtige dubbeling.

Liquid drum & bass

• E.Grand of Pop EP voor de typische soulvolle chords; pads eronder (Warm Pad).
• Neem chords als MIDI op, halveer het tempo bij inspelen (87 ipv 174 BPM) en versnel daarna.

Met gitaar & ukelele (voor jou en Judith)

Singer-songwriter / indie-folk

• Basis: gitaar (mic 1 of DI) + zang (mic 2) via Rubix22; LX708 erbij als MIDI zodat beide ingangen vrij blijven.
• Mellow Upright vult gitaarakkoorden mooi aan zonder te concurreren: speel vooral boven de gitaar (rechterhand, octaaf 5–6) of juist alleen lage grondtonen.
• EQ-truc: high-pass de piano rond 200 Hz zodat de gitaarbody de warmte levert.

Ukelele-pop (Hawaiiaans / "Somewhere Over the Rainbow"-sfeer)

• Uke (mic, 20–30 cm bij de 12e fret) + Hawaiian Gt uit GM2 als slide-dubbeling via MIDI.
• Piano minimaal: enkele noten met Music Box of Celesta als sprankel-laag.
• Duo-opname met Judith: uke op IN 1, zang op IN 2, piano als MIDI — alle drie in één take.

Bossa nova / latin

• Nylon-gevoel: GM2 Nylon-str.Gt via MIDI of echte gitaar fingerpicking; uke kan de cavaquinho-rol pakken (kort, percussief strummen).
• Piano: American Grand, spaarzame comping op de 2&. GM2 Agogo/Castanets of Maschine voor percussie.

Country / americana

• Honky-tonk is er letterlijk voor gemaakt; combineer met Steel-str.Gt (echt of GM2) en Fiddle.
• Train-beat uit Maschine met brushes (BRUSH Set via MIDI kan ook).

Reggae / ska (leuk met uke!)

• De uke is een natuurlijke skank-machine: strum strak op de offbeats, mic dichtbij en dood de ruimte.
• Piano dubbelt de skank: Bright Upright, kort en staccato; orgel-"bubble" met Organ 2 (linkerhand 1/8-noten).
• Bas: GM2 FingeredBass of AcousticBass via MIDI, diep en rond gemixt.

Blues / gospel / soul

• Rock Piano of Ragtime Piano voor blues; Gospel Spin (Leslie-orgel) is je gospelwapen — Dual met piano kan op het instrument zelf.
• Gitaar met slide + TremoloOrgan eronder = zuidelijk kerkje.
• 6/8 gospelballad: piano + Choir 1 in Dual, echte handclaps via de mics, stack 3 passes.

R&B / neo-soul

• 1976SuitCase of EP Belle door lichte auto-wah/phaser in Ableton; speel met veel 9ths/11ths.
• Gitaar: dead-notes en korte double-stops (Maschine-swing op 55–60%).
• D'Angelo-truc: kwantiseer drums strak maar speel keys/gitaar bewust achter de beat.

Akoestisch / klassiek

Jazz

• Combo Jz.Org in Split met AcousticBass: linkerhand walking bass.
• 1976SuitCase met een vleugje eigen Ambience (3–4) voor ballads; JAZZ Set/BRUSH Set als GM2-begeleiding via MIDI.

Modern klassiek (Nils Frahm / Ólafur Arnalds-stijl)

• Upright Piano of Mellow Upright + microfoons dicht op de kast voor mechanische geluiden (hamers, pedaal) — juist die "ruis" is het genre.
• Dual met SymphonicStr1 of Warm Pad heel zacht eronder.
• Neem ook de room-mics op (zie routingboard, setup C).

Folk

• Steel-str.Gt, Mandolin, Fiddle, Accordion uit GM2 als schetsinstrumenten via MIDI; later vervangen door je echte gitaar/uke of juist lo-fi houden.
• Upright-piano's met lage Ambience passen mooi onder zang (mic via Rubix22, kanaal 2).
• Iers/keltisch: Tin whistle-rol kan met GM2 Recorder of Pan Flute; uke vervangt de bouzouki verrassend goed (capo + arpeggio's).

Pop

• American Grand (directer) vaak beter in een dichte mix dan European Grand.
• Dual: piano + Soft Pad of Choir 1, laag in de mix.
• Dubbel opnemen (audio + MIDI tegelijk via Rubix22 + USB-MIDI): MIDI als vangnet om later noten te fixen en een VST-laag toe te voegen.

Artiest & film

Artiest-signaturen

• Herkenbare klanken van beroemde toetsenisten, in één klik via de Combinaties → Artiest-signatuur.
• Vangelis (AnalogBrass1 + Halo Pad) en Jan Hammer (AnalogBrass1 + Synth Bass 2 split) = de analoge CS-80/Prophet-zweef; speel brede, trage akkoorden.
• Stevie Wonder (Clav. + Rhodes) en Herbie Hancock (FM E.Piano + synthbas) = funk: 16e-feel, ghost-notes, achter de beat.
• Nils Frahm / Einaudi (upright + zachte pad) = intiem en repetitief; zacht aanslaan, pedaal halverwege.
• Jon Lord / Keith Emerson / Rick Wakeman = orgel-prog; stapel orgel met een snijdende lead of vuile gitaar.

Filmscore & soundtracks

• Cinematische texturen via Combinaties → Filmscore.
• Interstellar (Pipe Organ + Epic Strings) en Inception (Brass 1 + Epic Strings) = Zimmer-grandeur; trage hele noten, laat de galm het werk doen.
• Blade Runner (AnalogBrass1 + Atmosphere) = neon-noir; Amélie (upright + accordeon) = Parijse wals.
• Schindler's List (Violin + Slow Strings) en Morricone-western (Whistle + Rich Strings) = één zangerige melodielijn boven een strijkersbed.
• Koor-finale (Choir 2 + Orchestra) en Pirates/Spielberg (orkestbrass/vleugel + Epic Strings) = de grote climax.

7b. Productietips (mix & workflow)

Opnemen

1. Altijd audio + MIDI tegelijk als de kabels toch liggen — MIDI is gratis verzekering.
2. Mic-technieken met 2 mics: XY (compact stereo, geen fase-problemen) voor uke/gitaar; spaced pair voor piano-kast + room; close + room voor modern klassiek.
3. Check fase als je DI + mic combineert: flip polariteit in Ableton en kies wat voller klinkt.
4. Neem 10 seconden "stilte" op in je opnameruimte — handig als noise-print en als lo-fi ruisbed.

Layeren & arrangeren 5. Stapel nooit twee brede lagen in hetzelfde register: piano midden, pad eronder (low-passed), sprankel erboven (Celesta, Music Box, Crystal). 6. Gebruik de GM2-set als arrangeer-schetsblok: hele band via multitimbrale MIDI, daarna laag voor laag vervangen door echte gitaar/uke/VST's. 7. Sample de LX708 in Maschine: elke C van elke octaaf van je favoriete 10 tones opnemen → eigen multisample-kits, ook zonder piano beschikbaar.

Mixen 8. EQ-carving piano vs. gitaar/uke: piano high-pass ~150–200 Hz bij gitaar in de mix; uke leeft rond 2–4 kHz — dip de piano daar 2 dB. 9. Reverb als send (één ruimte voor alles) klinkt als een band in één kamer; aparte reverbs per spoor klinkt als losse overdubs. Kies bewust. 10. Comprimeer de som van piano-lagen samen (bus-compressie, 2–3 dB reductie) in plaats van elk spoor apart. 11. Mono-check: deephouse/lofi vaak smaller = krachtiger; klassiek/ambient mag breed. 12. Referentietrack via Bluetooth naar de LX708-speakers sturen en meespelen is prima voor schetsen — maar mix op de monitors via de Rubix22.

Workflow 13. Eén Ableton-template "LX708" met: audio-in 1/2, MIDI-track LX708, Maschine-track, returns (reverb/delay) en een resample-track. Scheelt elke sessie 10 minuten. 14. Noteer per opname de tone + Ambience-stand (de toekomstige "recording log"-feature in de webapp). 15. Werk in passes van max. 8 maten bij overdubben op de piano zelf; foutje = alleen die pass opnieuw (let op: een part opnieuw opnemen overschrijft het).

8. Compositie-snelstart per sessie

1. Kies een referentietone in de webapp (filter op categorie/subcategorie).
2. Check de combination suggestions bij de tone voor een Dual/Split-startpunt.
3. Schets met interne SMF-opname (parts L/R) — geen computer nodig.
4. Klaar om te produceren? Schakel naar setup A of B uit het routingboard en leg audio + MIDI tegelijk vast.